لوازم خانگی قاچاق چطور‌ تولید داخل را سرکوب می‌کند؟‌

به گفته دبیر انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی، عرضه‌کننده لوازم خانگی داخلی، 30 درصد پول فروش کالا را باید به عنوان حقوق دولتی پرداخت کند، اما کالای قاچاق حقوق دولتی را پرداخت نمی‌کند بنابراین برای فروشندگان نیز صرفه اقتصادی بیشتری دارد که کالای قاچاق را عرضه کند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس محمدرضا شهیدی امروز در نشست خبری انجمن صنفی تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران با موضوع مبارزه با کالای قاچاق و تقلبی با اشاره به اجرای 100 درصدی کد شناسه کالا در حوزه لوازم خانگی اظهار داشت: چند سال پیش موضوع اجرای طرح شناسه کالا و کدرهگیری در حوزه لوازم خانگی مطرح شد و تولید کنندگان نیز به امید نتیجه‌بخشیِ این طرح در مبارزه با قاچاق کالا این طرح را به درستی اجرا و اکنون به صورت 100 درصد طرح شناسه کالا اجرایی می شود.

دبیر انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران بیان داشت: اما با اجرای این طرح، به مرور و با توجه به مشکلاتی که برای آنها ایجاد کرد، رغبت تولیدکنندگان و عرضه کنندگان برای عرضه کالای ایرانی لوازم خانگی با شناسه کالا کاهش یافت.

وی اظهار داشت: یک عرضه کننده 30 درصد پول فروش کالا را باید به عنوان حقوق دولتی از جمله مالیات‌، ارزش افزوده، گمرکی و غیره پرداخت کند و این در حالی است که کالای قاچاق به وفور در بازار عرضه می شود و هیچ کدام از حقوق دولتی را نیز پرداخت نمی‌کند؛ با توجه به اینکه عرضه کالای قاچاق هیچ کدام از پرداخت‌های دولتی را ندارد لذا برای عرضه‌کننده نیز صرفه اقتصادی بیشتری دارد که کالای قاچاق را عرضه کند.

شهیدی تاکید کرد: ضرورت دارد دولت مقابل عرضه کالای قاچاق بایستد‌ یا اینکه در خصوص پرداخت‌ها‌ی دولتی برای تولیدکنندگان و عرضه کنندگان ملاحظاتی را در نظر بگیرد زیرا با این شرایط، قدرت رقابتی برای تولیدکنندگان در مقابل کالای قاچاق باقی نمی‌ماند.

وی افزود: متاسفانه برخورد با کالای قاچاق در سطح عرضه نیز به صورت مقطعی است که نتیجه بخشی لازم را ندارد.

شهیدی اظهار داشت: اگر جلوی قاچاق گرفته شود ما با وارداتِ قانونی مشکلی نداریم، حتی آن سال‌هایی که واردات قانونی لوازم خانگی انجام می‌شد حجم زیادی از لوازم خانگی از گمرکات وارد نمی‌شد.

در ادامه این نشست امید فاضلی‌نیا دبیر انجمن صنفی لوازم صوتی و تصویری بیان داشت: گردش مالی لوازم خانگی در کشور 6 میلیارد دلار است در حالی که یک و نیم میلیارد دلار آن قاچاق است.

فاضلی نیا بیان داشت: اجرای قانون خوب است و موجب نظم بخشی می شود اما هر قانونی نسبی است و ضرورت دارد در دوره های مختلف مورد بازنگری قرار گیرد، اقدام هم اقتضائی است و باید متناب با شرایط جدید آن را اجرا کرد. 

وی در خصوص نتیجه بخش نبودن اقدامات در خصوص مبارزه با قاچاق لوازم خانگی اظهار داشت: اقدامات باید هماهنگ و مستمر باشد که کمتر شاهد آن هستیم. 

فاضلی نیا اظهار داشت: سامانه ها برای تسهیل گری و شفافیت است اما در برخی موارد به دلیل برخی از نقصان ها شاهد تبدیل شدن به ضد کارکرد هستیم. سامانه ها مرتبط قطع می شود و فروشنده نمی تواند کالا را ثبت کند. یکپارچگی سامانه ها می تواند هزینه ها را کم و سردرگمی را کاهش دهد. 

دبیر انجمن تولید کنندگان لوازم خانگی ایران اظهار داشت: سامانه های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها هنوز به سامانه جامع تجارت وصل نشده است.

فاضلی نیا اظهار داشت: قانون  ته لنجی و پیله وری، ترانزیت و قانون مناطق آزاد دارای خلاء هایی است که باید برای رفع آن بازنگری صورت گیرد. 

وی اظهار داشت: حدود 80 هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری در صنعت لوازم خانگی کوچک و بزرگ اتفاق افتاده است. دولت باید در حوزه تولید و در حوزه صادرات بسته حمایتی داشته باشد تا سرمایه گذاری ها ادامه یابد. در حوزه سیاستی و اقدام باید ساز و کار مشخصی داشته باشیم تا سرمایه گذاری برای سرمایه گذاری احساس امنیت کند.

دبیر انجمن تولید کنندگان لوازم خانگی ایران اظهار داشت: دولت حتما باید تکلیف بخش خصوصی را مشخص کند که آیا هدف آزاد سازی واردات لوازم خانگی است یا خیر؟ البته آزاد سازی در شرایط حال معنی ندارد زیرا ارزی وجود ندارد و میانگین تخصیص ارز به مواد اولیه صنایع بیش از 80 روز است و فرآیند واردات مواد اولیه و قطعه حداقل چهار ماه است، پس مساله آزاد سازی واردات در حد شعار است. اما همین در شرایط رکود تورمی بازار را بیشتر رکودی می کند و فروش تولید کنندگان را بیشتر دچار می کند.

فاضلی نیا اظهار داشت: ممکن است یک سری اقدامات در حوزه واردات قاچاق ناخواسته شکل بگیرد اما یکسری راهکارها وجود دارد در خصوص تطبیق اسناد با کالا و یکی از ابزارها این است که تبعات تعرفه ای را کاهش دهیم که این موضوع باعث می شود سلیقه در اعمال تطبیق کاهش یابد، بنابراین راهکارهای علمی برای این شرایط وجود دارد.

وی اظهار داشت: زیر ساخت برای تولید بیشتر لوازم خانگی بیشتر است اما موانعی از جمله قاچاق، تامین مواد اولیه، تامین و تخصیص ارز و همچنین قیمت گذاری و قیمت تمام شده وجود دارد. 

وی اظهار داشت: واردات در صورت انتقال تکنولوژی و سرمایه گذاری خوب است اما در حال حاضر واردات اسم رمز قاچاق است و افرادی که دنبال ترویج واردات هستند می خواهند از نام واردات برای قاچاق استفاده کنند. در واقع دنبال آن هستند که یک پارت کالا را با برگ سبز قانونی وارد کنند و پارت های دیگر را با شیوه دیگر وارد کنند و از همان برگ سبز استفاده کنند. 

دبیر کل انجمن تولید کنندگان لوازم خانگی ایران بیان داشت: باید بسته حمایتی در تولید و صادرات داشته باشیم به عنوان مثال ترکیه برای صادرات 9 درصد یارانه می دهد که باید از این موارد الگوبرداری صورت گیرد لذا اگر دنبال حمایت عملی از تولید ملی هستیم حتما باید ساز و کار مشخص از تولید ملی داشته باشیم و یک فضای رقابتی درست را ایجاد کنیم. 

* جزئیات تامین مالی واردات قاچاق لوازم خانگی /ورود لوازم خانگی قاچاق با ارز 3 هزار تومانی 

شهیدی در ادامه این نشست بیان داشت: براساس شناسه کالا اکنون کالای قاچاق از غیرقاچاق در بازار کاملا قابل شناسایی است اما برخوردها مقطعی است ضمن اینکه عرضه کنندگان کالای قاچاق را در مغازه ها نگهداری نمی کنند و یکی دو مورد را به عنوان نمونه در مغازه نگهداری می کنند و بقیه کالاها در انبارهای خانگی نگهداری می شود که امکان ورود بازرسین نیز به آن وجود ندارد. 

دبیر انجمن صنفی لوازم صوتی و تصویری  در خصوص تامین مالی واردات کالای  قاچاق اظهار داشت: ارز قاچاق عمدتا از قاچاق صادراتی سوخت تامین می شود. ارزی که به قاچاقچی تعلق می گیرد به قیمت زیر 3 هزار تومان است. 

وی اظهار داشت: براساس یک گزارش خبری  روزانه  15 میلیون لیتر سوخت قاچاق می شود که سالانه حداقل 4 میلیارد دلار است لذا خرید گازوئیل با حدود 2 تا 3 هزار تومان انجام می شود و آن طرف مرز با قیمت حدود 40 هزار تومان هر لیتر گازوئیل را عرضه می کنند. 

شهیدی بیان داشت: لذا ارز حاصل از سوخت قاچاق در آن طرف مرز به کالای لوازم خانگی تبدیل و وارد کشور می شود لذا سود اصلی صادرات غیرقانونی گازوئیل در واردات لوازم خانگی است.

وی بیان داشت: این در حالی است که تولید کننده لوازم خانگی  با ارز نیمایی حدود 46 هزار تومان کالا تولید می شود. 

شهیدی بیان داشت: چگونه این گردش مالی رصد نمی شود؟ یک نامه ای به رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا در خصوص قاچاق لوازم خانگی نوشته ایم و انتظار داریم که فرصتی برای گفت وگو در این زمینه ایجاد شود. 

دبیر انجمن صنفی لوازم صوتی و تصویری اظهار داشت: تولید کنندگان در این شرایط بسیار با سختی کار می کنند البته وزارت صمت نیز اقداماتی را انجام داده تا تولید کنندگان در شرایط بهتری کار کنند. اما با توجه به ظرفیت تولید کنندگان لوازم خانگی و همچنین مواد اولیه موجود باید در تولید و صادرات لوازم خانگی از وضعیت بسیار بهتری برخوردار بودیم. 

شهیدی بیان داشت: بالاترین میزان قاچاق واردات در حوزه لوازم خانگی است و تولید کنندگان به سختی با این وضعیت کار می کنند. 

وی بیان داشت: حداقل سالی 600 هزار دستگاه تلویزیون قاچاق به کشور وارد می شود و این در حالی است که مصرف ما در کشور سالانه 2 میلیون و 500 هزار دستگاه است البته برنامه ما تولید 2 میلیون دستگاه تلویزیون بود که به علت تنگناهای ارزی به این مهم دست نیافتیم و سال گذشته نیز حدود یک میلیون و 700 هزار دستگاه تلویزیون در کشور تولید شد.  

شهیدی بیان داشت: توقع ما از دولت این است که وقتی از ما به عنوان تولید کننده مالیات دریافت می کنند حداقل شرایطی را فراهم سازند که واردات کالای لوازم خانگی قاچاق متوقف شود تا در این شرایط سخت کار نکنیم. 

وی بیان داشت: در سال 95 در مجموع  4 هزار و 600 تلویزیون از طریق رسمی  وارد کشور شد و در سال 96 نیز حدود 5 هزار و 600 تلویزیون  وارد شده بود لذا بحث اینکه اگر واردات قانونی آزاد شود جلوی قاچاق گرفته می شود آدرس غلط است. زیرا زمانی که واردات لوازم خانگی آزاد بود آنقدر حجم واردات قانونی صورت نمی گرفت زیرا برای قاچاقچی وقتی مرز آزاد وجود دارد که هیچ ردی از گردش مالی آن وجود ندارد و هیچ حقوق دولتی را پرداخت نمی کند بنابراین اصلا اقدام به واردات قانونی نمی کند. 

شهیدی اظهار داشت: حتی وقتی واردات لوازم خانگی آزاد باشد متاسفانه تخلفاتی صورت می گرفت بطوری که وارد کننده یک بار از یک کالایی 100 دستگاه وارد می کند و یک برگ سبز گمرکی داشت و بعد 20 بار به تعداد همان 100 دستگاه وارد می کرد و اگر احیانا با مشکلی مواجه می شد همان یک برگ سبز را برای تبرئه شدن خود ارائه می کرد، لذا اگر بتوانند جلوی واردات کالای قاچاق را بگیرند می توانند آن را کم کنند. اگر واردات کالای قاچاق نباشد با واردات قانونی اصلا مشکل نداریم. 

وی بیان داشت: ظرفیت تولید تلویزیون در کشور 4 میلیون و 500 هزار دستگاه است اما حدود 2 میلیون دستگاه تولید می شود. 

در ادامه این نشست خبرگزاری ابوالقاسم شانه ساز دبیر انجمن لوازم خانگی کوچک با اشاره به واردات بی رویه لوازم خانگی قاچاق گفت: اگرچه لوازم خانگی قاچاق در شهر بانه به وفور وجود دارد این موضوع در آبادان هم به وفور دیده می شود. 

وی با بیان اینکه ارز برای قاچاقچی ارزان تر از تولید کننده داخلی تمام می شود، گفت: ستاد مبارزه با قاچاق علاقمند است که جلوی این موضوع را بگیرد اما در عمل موانعی وجود دارد که سرعت مبارزه با این قضیه گرفته می شود. 

دبیر انجمن لوازم خانگی کوچک اظهار داشت: قانون مبارزه با قاچاق دو بخش دارد . واحدهای تولیدی با توجه به شناسه و کد رهگیری کاملا شفاف است.

شانه ساز بیان داشت: ما در تولید لوازم خانگی کوچک ظرفیت بسیار بالایی داریم و هیچ مشکلی در تامین نیاز داخلی و صادرات وجود ندارد. 

وی بیان داشت: اگر همین امروز واردات لوازم خانگی آزاد شود با توجه به تعرفه بالا هیچ رغبتی برای واردات آن به صورت رسمی وجود ندارد زیرا هزینه ریسک قاچاق 30  درصد است ولی واردکننده لوازم خانگی باید 55 درصد حقوق و عوارض گمرکی بپردازد ضمن اینکه هزینه های دیگر نیز به این عدد اضافه می شود.